پرۆسێسی بۆلۆنیا

پرۆسێسی بۆلۆنیا زنجیرەیەک لە کۆبوونەوە و ڕێککەوتنەکانی وەزیرانە لە نێوان وڵاتە ئەوروپییەکان کە بۆ دڵنیابوون لە بەراوردکردنی ستاندارد و جۆری بڕوانامەکانی خوێندنی باڵا دیزاین کراون. لە ساڵی ١٩٩٩ دەستپێکرا بە واژۆکردنی دەستووری بۆلۆنیا، ئەم پرۆسێسە ناوچەی خوێندنی باڵای ئەوروپی (EHEA) دروست کردووە و بووەتە یەکێک لە گرنگترین چاکسازییەکان لە خوێندنی باڵای ئەوروپیدا.

ئامانجی سەرەکی ئەوەیە کە ستانداردەکانی بڕوانامەی ئەکادیمی و دڵنیایی جۆری زیاتر بەراوردپێکراو و لەگەڵ یەک بگونجێن لە سەرانسەری ئەوروپا، ئاسانکردنی جوڵەی قوتابی و کارمەند، و کردنی خوێندنی باڵای ئەوروپی زیاتر سەرنجڕاکێش و پێشبڕکێکار لە جیهاندا.

مێژوو و سەرچاوە

پرۆسێسی بۆلۆنیا لە ١٩ی حوزەیرانی ١٩٩٩ دەستپێکرا، کاتێک وەزیرانی پەروەردە لە ٢٩ وڵاتی ئەوروپی دەستووری بۆلۆنیایان واژۆ کرد لە شاری بۆلۆنیای ئیتاڵیا. دەستوورەکە دەرئەنجامی چەند ساڵ گفتوگۆ و ئامادەکاری بوو، وەڵامی پێدانی پێویستی بۆ سیستەمێکی خوێندنی باڵای ئەوروپی زیاتر پێکەوەگرێن و لەگەڵ یەک بگونجێت.

لەو کاتەوە، پرۆسێسەکە فراوان بووە بۆ ٤٨ وڵات، وەک یەکێک لە گشتگیرترین چاکسازییەکانی خوێندنی باڵا لە مێژوودا.

ئامانجە سەرەکییەکان

  • قبوڵکردنی سیستەمێک بۆ بڕوانامە خوێندنەوەی ئاسان و بەراوردپێکراو
  • قبوڵکردنی سیستەمێک کە بنەڕەتاً لەسەر دوو خولێکی سەرەکی (قوتابخانەی خوارەوە و بڕوانامە) دامەزراوە
  • دامەزراندنی سیستەمێک بۆ کریت (ECTS)
  • پەرەپێدانی جوڵەی قوتابی و کارمەند
  • پەرەپێدانی هاوکاری ئەوروپی لە دڵنیایی جۆریدا
  • پەرەپێدانی دووری ئەوروپی لە خوێندنی باڵادا

سیستەمی سێ خول

1
خولی یەکەم

بڕوانامەی بەکالۆریۆس (٣-٤ ساڵ، ١٨٠-٢٤٠ کریتی ECTS). ئەم خولە زانست و توانای بنەڕەتی بە قوتابیان دەدات لە بوارە هەڵبژێردراوەکانی خوێندندا.

2
خولی دووەم

بڕوانامەی ماستەر (١-٢ ساڵ، ٦٠-١٢٠ کریتی ECTS). ئەم خولە زانستێکی پێشکەوتوو و تایبەتمەندی لە بوارێکی دیاریکراو لە خوێندندا دەدات.

3
خولی سێیەم

بڕوانامەی دکتۆرا (کەمتر لە ٣-٤ ساڵ). ئەم خولە تیشک دەخاتە سەر توێژینەوەی بنەڕەتی و بەرهەمهێنانی زانستێکی نوێ لە ڕێگەی نامەی دکتۆراوە.

سوودە سەرەکییەکان

بۆ قوتابیان:

  • ناساندنی ئاسانتر بڕوانامەکان لە سەرانسەری ئەوروپا
  • زیادبوونی جوڵە و دەرفەتی خوێندن لە دەرەوە
  • دەرفەتی کارکردنی باشتر لەگەڵ بڕوانامەی ناسراو لە جیهاندا
  • ڕێگەی فێربوونی زیاتر خۆگونجاو و گواستنەوەی کریت

بۆ دامەزراوەکان:

  • پەرەپێدانی هاوکاری و هاوپەیمانی نێودەوڵەتی
  • باشترکردنی میکانیزمی دڵنیایی جۆری
  • بینراو و پێشبڕکێکاری زیاتر
  • گونجاندنی باشتر لەگەڵ ستانداردە نێودەوڵەتییەکان

سیستەمی کریتی ECTS

سیستەمی گواستنەوە و کۆکردنەوەی کریتی ئەوروپی (ECTS) ستانداردێکە بۆ بەراوردکردنی دەستکەوت و کارکردنی قوتابیان لە ناوچەی خوێندنی باڵای ئەوروپیدا.

تایبەتمەندییە سەرەکییەکان:

  • ٦٠ کریتی ECTS = ١ ساڵی ئەکادیمی تەواو
  • ١ کریت = ٢٥-٣٠ کاتژمێری کارکردنی قوتابی
  • کریتەکان دەتوانن لە نێوان دامەزراوەکان بگوازرێنەوە
  • ڕێگەی فێربوونی خۆگونجاو و فێربوونی ژیان دروست دەکات
  • ناساندنی فێربوونی پێشوو ئاسان دەکات

جێبەجێکردن لە زانکۆی چەرمۆ

زانکۆی چەرمۆ پابەندە بە جێبەجێکردنی بنەماکانی پرۆسێسی بۆلۆنیا بۆ دڵنیابوون لەوەی کە دەرچووانمان بڕوانامەی ناسراو لە جیهاندا وەربگرن و دەستگەیشتن بە دەرفەتی جیهانی هەبێت.

بەڵێنەکانمان:

  • قبوڵکردنی سیستەمی بڕوانامەی سێ خول (بەکالۆریۆس، ماستەر، دکتۆرا)
  • جێبەجێکردنی سیستەمی کریتی ECTS بۆ هەموو پرۆگرامەکان
  • پەرەپێدانی میکانیزمی دڵنیایی جۆری
  • پەرەپێدانی جوڵەی قوتابی و کارمەند
  • ناساندنی فێربوون و بڕوانامەی پێشوو
  • پەرەپێدانی دووری ئەوروپی لە کوریکولۆمەکانماندا

لە ڕێگەی ئەم هەوڵانەوە، زانکۆی چەرمۆ هەوڵ دەدات پەروەردەیەکی بەرز بەدەست بهێنێت کە لەگەڵ ستانداردە نێودەوڵەتییەکان بگونجێت و قوتابیان ئامادە بکات بۆ سەرکەوتن لە جیهانێکی جیهانیکراودا.

جوڵەی قوتابی

پرۆسێسی بۆلۆنیا بە توندی پەرە بە جوڵەی قوتابی دەدات، ئەمەش وای لە قوتابیان دەکات بخوێنن، ڕاهێنان بکەن، یان کار بکەن لە وڵاتە ئەوروپییەکانی دیکەدا وەک بەشێک لە پرۆگرامی بڕوانامەکانیان.

ئەم جوڵەیە پەرەپێدانی کەسی قوتابی، توانای زمان و بەئاگایی کلتووری پەرە دەدات لە کاتێکدا ئەزموونی نێودەوڵەتی بەنرخ دەدات کە بە زۆر لەلایەن کارفرمانەوە بەرز دەنرخێت.

دڵنیایی جۆری

دڵنیایی جۆری لایەنێکی بنەڕەتی پرۆسێسی بۆلۆنیایە، دڵنیایی دەدات کە دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا ستانداردی بەرز بپارێزن و بە بەردەوامی پرۆگرامەکانیان باشتر بکەن.

ئەمەش پێکدێت لە پێداچوونەوەی پرۆگرام بە شێوەی بەردەوام، هەڵسەنگاندنی دەرەکی، و دامەزراندنی دەزگای دڵنیایی جۆری کە چاودێری و پەرەپێدانی جۆری خوێندنی باڵا دەکەن لە سەرانسەری ئەوروپا.